Istotna zmiana umowy w sprawie zamówienia publicznego to modyfikacja, która powoduje, że charakter umowy zmienia się w sposób zasadniczy w stosunku do pierwotnej umowy, co z zasady wymaga przeprowadzenia nowego postępowania o udzielenie zamówienia zgodnie z art. 454 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych. Jest to pojęcie transponowane z art. 72 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE.
Zgodnie z Prawem zamówień publicznych, zmiana umowy jest uznawana za istotną, w szczególności, gdy wprowadza warunki, które, gdyby były częścią pierwotnego postępowania, umożliwiłyby udział innych wykonawców lub przyjęcie innej oferty. Za istotną uznaje się także zmianę, która narusza równowagę ekonomiczną umowy na korzyść wykonawcy w sposób nieprzewidziany pierwotnie, znacznie rozszerza lub zmniejsza zakres świadczeń i zobowiązań, lub polega na niedozwolonej zmianie wykonawcy.
Regulacja ta ma na celu zapewnienie, że po zawarciu umowy nie dojdzie do renegocjacji jej kluczowych warunków, co mogłoby naruszyć zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, które leżą u podstaw całego systemu zamówień publicznych. Dopuszczalność zmian nieistotnych oraz ściśle określonych zmian istotnych reguluje art. 455 Prawa zamówień publicznych.