Samorządowy zakład budżetowy to forma organizacyjna sektora finansów publicznych, tworzona przez jednostkę samorządu terytorialnego w celu odpłatnego wykonywania jej zadań. Zgodnie z Ustawą o finansach publicznych pokrywa on koszty działalności głównie z przychodów własnych.
Samorządowy zakład budżetowy jest jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, którą tworzy, łączy, przekształca i likwiduje organ stanowczy jednostki samorządu terytorialnego (np. rada gminy). Podstawą jego gospodarki finansowej jest roczny plan finansowy, a działalność jest prowadzona odpłatnie.
Zakład może otrzymywać dotacje z budżetu jednostki samorządu terytorialnego, przy czym co do zasady nie mogą one przekroczyć 50% kosztów jego działalności. Nadwyżkę środków obrotowych, ustaloną na koniec okresu sprawozdawczego, zakład wpłaca do budżetu samorządu.
W kontekście zamówień publicznych, samorządowy zakład budżetowy jest zaliczany do jednostek sektora finansów publicznych na mocy art. 9 pkt 5 Ustawy o finansach publicznych. W związku z tym, zgodnie z art. 4 pkt 1 Ustawy Prawo zamówień publicznych, posiada status zamawiającego publicznego i jest zobowiązany do stosowania jej przepisów przy udzielaniu zamówień.