Umowa podwykonawcza to, zgodnie z art. 7 pkt 27 ustawy Prawo zamówień publicznych, pisemna i odpłatna umowa, na mocy której podwykonawca lub dalszy podwykonawca zobowiązuje się wykonać część zamówienia publicznego. Jest ona zawierana między wykonawcą a podwykonawcą, a w przypadku zamówień na roboty budowlane, także między podwykonawcami a dalszymi podwykonawcami.
Umowa o podwykonawstwo jest kluczowym instrumentem prawnym umożliwiającym wykonawcy powierzenie realizacji części zamówienia publicznego innemu podmiotowi, co reguluje art. 462 ust. 1 ustawy Pzp. Umową o podwykonawstwo nie są jednak umowy dotyczące świadczeń, które nie służą bezpośredniej realizacji przedmiotu zamówienia, jak np. usługi ubezpieczeniowe czy prawnicze. Powierzenie wykonania części zamówienia podwykonawcy nie zwalnia głównego wykonawcy z odpowiedzialności za należyte wykonanie całości zamówienia wobec zamawiającego.
Ustawodawca wprowadził szczegółowe regulacje dotyczące umów podwykonawczych, zwłaszcza w odniesieniu do zamówień na roboty budowlane. Przykładowo, termin zapłaty wynagrodzenia dla podwykonawcy nie może być dłuższy niż 30 dni od dnia doręczenia faktury lub rachunku, a projekt umowy, której przedmiotem są roboty budowlane, musi być przedłożony zamawiającemu do akceptacji. Co więcej, umowa podwykonawcza nie może zawierać postanowień kształtujących prawa i obowiązki podwykonawcy w zakresie kar umownych oraz warunków wypłaty wynagrodzenia w sposób dla niego mniej korzystny niż prawa i obowiązki wykonawcy określone w umowie z zamawiającym.
W przypadku zamówień na roboty budowlane, zamawiający ma obowiązek dokonać bezpośredniej zapłaty wymagalnego wynagrodzenia na rzecz podwykonawcy lub dalszego podwykonawcy, jeżeli wykonawca uchyla się od tego obowiązku, pod warunkiem, że umowa podwykonawcza została zamawiającemu przedłożona i przez niego zaakceptowana. Procedura ta ma na celu ochronę podwykonawców przed zatorami płatniczymi ze strony głównych wykonawców.